Krótka opowieść o skomplikowanej ludzkiej naturze. „Mur duchów” Sarah Moss

Powieść „Mur duchów”, która wyszła spod pióra brytyjskiej pisarki Sarah Moss, nawiązuje do niezwykle ważnych tematów. Mówi o niebezpieczeństwie, jakie niesie ze sobą nostalgiczny nacjonalizm, o przemocy domowej oraz o zdobyczach cywilizacji i ludzkim przywiązaniu do nich.

Wielka Brytania epoki żelaza

Sarah Moss to popularna na arenie międzynarodowej autorka, która swój talent pisarski rozwija w kolejnych tekstach. Nie inaczej jest z jej powieścią Mur duchów – to krótka opowieść, trzymająca czytelnika w napięciu od początkowych stron, aż do końca powieści. Moss wyczarowuje przed czytelnikiem atmosferę pełną mrocznej magii dawnych ludów i szczegółowo opisuje krajobrazy starożytnej Wielkiej Brytanii, łącząc z tymi surowymi klimatami współczesne idee feminizmu.

Nastoletnia narratorka Silvie, spędza część lata na programie archeologii doświadczalnej, podczas którego ona i jej rodzice dołączają do grupy studentów i starają się żyć jak Brytyjczycy z epoki żelaza. Bardzo dużą uwagę przywiązują do jak najwierniejszego odwzorowania ówczesnej rzeczywistości, co przekłada się na niewygodne ubrania i miernej jakości jedzenie – jedyne, jakie udaje im się zdobyć. Silvie jest silnie związana z naturą, jednak odrzuca zasady swojego ojca, dotyczące ścisłego trzymania się historycznej autentyczności. Zaciekłe zainteresowanie jej ojca światem wczesnych Brytyjczyków nie wynika z elitarnego wykształcenia, ale raczej z nacjonalizmu.

Patriarchat i feminizm

Wraz z rozwojem letniej przygody, wśród uczestników obozu zaczynają dominować postawy rodem z epoki żelaza, zwłaszcza w odniesieniu do hierarchii płci. Kobietom mówi się, żeby zajęły się szukaniem pożywienia i gotowaniem, podczas gdy mężczyźni trudnią się „zabijaniem rzeczy”. Kiedy mężczyźni ogłaszają, że zdecydowali się zbudować „mur duchów” – magiczną fortyfikację zwieńczoną czaszkami, którą starożytni Brytyjczycy wznieśli jako „obronę przed Rzymianami” – oczywiste staje się, że tym samym powróciła patriarchalna przeszłość plemienna. Wydaje się też jasne, że to kobiety (jak zwykle) będą cierpieć konsekwencje tych męskich fantazji.

Metafizyka i realizm

Narracja Silvie to historia młodej kobiety złożonej w ofierze przez najbliższych – despotycznego ojca i bierną matkę, która swoim milczeniem pozwala na przemoc i twarde rządy męża. Brytyjski krajobraz staje się plastycznym tłem dramatycznych opowieści – zarówno zachowuje, jak i ujawnia sekrety minionej i współczesnej przemocy.

Powieść Mur duchów to historia, którą można by nazwać opowieścią o nadprzyrodzonym okresie, kroniką dojrzewania, a nawet medytacją nad różnymi znaczeniami i symboliką „murów”. Wszystko to w pięknie napisanej historii, liczącej ledwie 130 stron. Warto po nią sięgnąć nie tylko ze względu na fantastyczne opisy brytyjskiej przyrody, ale przede