Bartosz Porczyk, „Sprawca” idealny

Nie jest to zwyczajny album: to prawdziwe zjawisko artystyczne z gatunku tych, które pojawiają się na rynku niezwykle rzadko i są przeznaczone raczej dla wymagającego odbiorcy, niż dla mas.

Niedawno nakładem oficyny wydawniczej Luna Music ukazał się muzyczny debiut Bartosza Porczyka, aktora filmowego i teatralnego. Nie jest to jednak zwyczajny album: to prawdziwe zjawisko artystyczne z gatunku tych, które pojawiają się na rynku niezwykle rzadko i są przeznaczone raczej dla wymagającego odbiorcy, niż dla mas. Co jest dosyć paradoksalne ― ale o tym za chwilę.

 

„Sprawca” jest produkcją świetnie przemyślaną, w związku z czym nie uświadczymy tutaj braków ani w kwestiach ściśle muzycznych, ani też w warstwie tekstowej. Fotografie znajdujące się w książeczce z tekstami są integralną częścią tego wydawnictwa, a choć na kilometr trącą photoshopem, nie wyobrażam sobie, że miałoby ich tam nie być. Idealnie obrobione, korespondują z treścią krążka nie tylko trafnym przedstawieniem tematu, do którego nawiązują, ale także właśnie tym swoim plastikowym klimatem.

 

Debiut Porczyka przypomina mi albumy Lao Che, w których aż roi się od sampli: podobnie jak u nich, ciężko jednoznacznie określić gatunek muzyczny, z jakim mamy do czynienia, sądzę więc, że nie tylko ja najchętniej wrzuciłabym „Sprawcę” do obszernego ostatnimi czasy worka z napisem crossover i nie przejmowała się już więcej zabawą w klasyfikację. I chociaż w tym albumie czasami brakuje mi tego pazura, który tak sobie cenię w twórczości panów z Płocka, to z niejakim zdziwieniem przyznać muszę, że Porczyk dysponuje zdecydowanie większą ilością środków wyrazu (w końcu jest aktorem, potrafi czarować głosem; czasem zahacza to nawet o musicalowy przepych, jak w „Nieruchomej okupacji”). Chyba nie muszę zaznaczać, że to dobrze.

 

Mimo że dotychczas nie miałam okazji zobaczyć wykonawcy w akcji, przed oczami miałam gotowe obrazy; Porczyk dysponuje przyjemnym dla ucha, dobrym warsztatowo wokalem z gatunku tych typowo aktorskich — czy może raczej: estradowych, bo ten styl śpiewania jest domeną nie tylko aktorów, choć to przeważnie u nich zdarza mi się słyszeć pewien rodzaj zmanierowanej poprawności, jaki słychać na „Sprawcy”. Tę manierę, będącą dla mnie drobnym mankamentem, rekompensuje mi kompleksowy atak Porczyka z kilku frontów: zdjęcia, teksty, nie nudzące się aranżacje, ba — nawet faktura okładki jest przyjemna w dotyku.

 

I tu chciałabym wrócić do paradoksu, o którym wspomniałam na początku. „Sprawca” jest produktem idealnym: oddziałuje na zmysły, zaprząta naszą uwagę, jest ciekawy i stworzony niemal z namaszczeniem, jednak w swej istocie jest głównie kompozycją, która opowiada nam historię artysty będącego sprawcą całego tego szumu medialnego, który ogłupia masy ze wszystkich stron, ale jest równocześnie też jego największą ofiarą, gdyż zostając uznanym przez miliony za boga, i któremu te miliony zazdroszczą (sławy, pieniędzy, panienek i — przede wszystkim — łatwości w osiągnięciu sukcesu), staje się jednocześnie jedynie towarem, który możemy nabyć, o czym przekonujemy się boleśnie zwłaszcza w utworach „Persona”:

 

dlaczego pytasz człowieku
nawet ja nie wiem z kim sypiam

bo twarzy mam więcej niż zmarszczek
przed tobą do odkrycia

 

oraz „Promocja”:

 

w halach wielkich niczym scena
zimnych świateł blask oślepia
ty jak król wydajesz rozkaz to dla ciebie ta
PROMOCJA

 

W tym ostatnim (podobnie jak i w innych utworach) artysta w dość prześmiewczy sposób pokazuje nam także, jak stopniowo człowiek zamienia się w kawałek mięsa, który nie umie  samodzielnie myśleć, karmiony wszelkiego typu promocjami, zdrapkami i okazjami. Konsument — to brzmi dumnie! Uzależnieni od handlowania nie tylko przedmiotami, ale także sobą (vide: „W(i)ara od gara”, „Blaski podpaski”), odczłowieczamy się do tego stopnia, że pikanie czytników kodów kreskowych z „Promocji” zaczyna brzmieć jak dźwięki wydawane przez urządzenie monitorujące pracę serca.

 

W „Blaskach podpaski”, wyjątkowo dynamicznej kompozycji o brzmieniu, które kojarzy mi się z burtonowskim klimatem i burleską, znajduje się niejako podsumowanie tych wszystkich mechanizmów rządzących reklamą i kupczeniem żywym towarem. „Artyści” przyznają się zarówno do bycia sprawcami manipulacji, jak i bycia tych procesów ofiarami.

 

Tym bardziej więc na tle tych wszystkich kawałków odznacza się ballada „Rozczulanka”. Tytuł trafiony stuprocentowo. Rozczula w każdym aspekcie, a słuchana kilka razy pod rząd, zwłaszcza po przesłuchaniu całej płyty i podczas wgapiania się w fotografię ilustrującą ten utwór, może wywołać syndrom pocącego się oka i zostawić niepokój w sercu na wiele godzin. Wiem, bo sama przetestowałam. I choć „ja nie oceniam, ja nie przeceniam”, to z całą pewnością doceniam „Sprawcę”.

 

 

© Magdalena Czuczwara

 

 

Bartosz Porczyk „Sprawca”

Wydawca: Luna Music

Data premiery: Kwiecień 2011

Format: CD

Fotografie: Bartosz Maz / Plug Images

 

 

Lista utworów:

1. Sprawca
2. Promocja
3. Rosolanka
4. Rzezipospolita
5. Nieruchoma okupacja
6. Rozczulanka
7. Botox
8. Dopalacze
9. W(i)ara od gara
10. Persona
11. Blaski podpaski

Zdjęcia


Alex Reed

Alex Reed

30 Głogów
20 artykułów 3 teksty 40 prac 1 nagranie 203 komentarze 12 tekstów piosenek
Zasłużeni dla serwisu


Dodaj komentarz anonimowo lub zaloguj się
 
Paweł Kaczorowski - Ivo
Paweł Kaczorowski - Ivo 25 maja 2011, 00:58
Magdaleno, Twoja wszechstronność zaczyna mnie przerażać... :) Świetny tekst.

Zdjęcia chyba poważniej zostały potraktowane niż tylko photoshopem. Kilka lat temu w nieistniejącej już Galerii Inner w Browarach mieszczańskich we Wro miała miejsce wystawa Sławomira Rumiaka - ten Artysta tworzy w technice nakładania setek odbitek na siebie i w efekcie, w jakiś genialny sposób osiąga iluzję podobną do tej ze zdjęć Sprawcy - fotografowane kobiety mają np. wrośnięty w skórę drut kolczasty... Foty w albumie Porczyka to istny majstersztyk! Tutaj jednak główną techniką jest chyba... charakteryzacja...

A jeśli nie widziałaś jeszcze Bartosza Porczyka w akcji - polecam Smycz w Polskim, właśnie grają... Idź koniecznie i napisz nam recenzję.

P
Alex Reed
Alex Reed 25 maja 2011, 01:25
Nie ma się czego bać, jestem typowym sangwinikiem - trochę tego, trochę tamtego, ale nigdy nic do końca... ;p

Co do zdjęć: dlatego nie napisałam, że są "sfotoszopowane", a jedynie, że trąci od nich photoshopem. :)

Rozważę pójście na "Smycz", jednak nie mogę odżałować, że nie wybrałam się na koncert Porczyka...
Paweł Kaczorowski - Ivo
Paweł Kaczorowski - Ivo 25 maja 2011, 10:22
<I choć „ja nie oceniam, ja nie przeceniam”, to z całą pewnością doceniam „Sprawcę”... > - a ja doceniam, że nic nie robisz od niechcenia... :)
Alex Reed
Alex Reed 26 maja 2011, 01:15
Dziękuję! :)
Michał Domagalski
Michał Domagalski 31 maja 2011, 22:29
Właśnie doceniam ową płytę. Zjawisko niecodzienne.
Alex Reed
Alex Reed 31 maja 2011, 22:38
Prawda? O tej płycie można by jeszcze wiele napisać, ale obawiam się, że Wywrota nie jet miejscem na wielostronicowe rozprawy o jednym albumie, ludzie chyba wolą czytać klasyczne recenzje.
przysłano: 20 grudnia 2010 (historia)


Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.

Zgłoś obraźliwą treść

Uzasadnij swoje zgłoszenie.

wpisz wiadomość


lub tradycyjnie
login lub email
hasło