Literatura

Praga niewymyślona

Aleksander Kaczorowski zaprasza do Pragi, czyli „do siebie”, aby czytelnikowi dać podstawy do odbioru kultury czeskiej. Wiedza elementarna, a jednocześnie szczegółowa.

 

Na jednej z pierwszych stron Praskiego elementarza Aleksander Kaczorowski zaznacza, że w Pradze poczuł się jak u siebie, jakby „odnalazł miejsce, którego zawsze szukał”. To zdawałoby się spontaniczne i kolokwialne wyznanie w tym przypadku okazuje się bardzo precyzyjne. To nie znany z codziennych rozmów frazes, ale przemyślana prawda o sobie samym. Czytając kolejne strony, zauważamy jak chwilowa fascynacja w oprowadzającym nas po praskich uliczkach kultury autorze przeradza się w pasję, czasami może niepozbawioną chorobliwego zachwytu, jednak zawsze świadomą.

 

Kaczorowski staje się przewodnikiem niebałwochwalczym. Zamiast zmuszać do padania na kolana, gotów jest przywoływać głosy krytyczne – na przykład, gdy opowiada o Milanie Kunderze czy Vaclavie Havlu. Dzięki temu cała nasza ponad dwustustronicowa wycieczka po czeskiej kulturze – głównie XX wieku – przypomina wiarygodną opowieść. Czujemy, że mówiący do nas naprawdę jest u siebie, ponieważ pokazuje nam nie tylko zabudowy na rynku, ale zabiera w zakamarki i pozwala nawet z okna toalety Muzeum Sztuki Użytkowej spojrzeć na stary żydowski cmentarz, miejsce gdzie mityczna Praga spotyka Pragę historyczną – „środkowoeuropejskie miasto, które w XIX wieku było miejscem trudnej symbiozy Czechów, Niemców i Żydów.”

 

W zbiorze esejów Aleksandra Kaczorowskiego nie mogło zabraknąć Kafki, Hrabala, Kundery i Haška. Obok nich słusznie autor poświęca miejsce osobom mniej rozpoznawalnym przez polskiego odbiorcę, a przecież jakże ważnych w elementarzu kultury naszych południowych sąsiadów. Pojawia się (m.in.) Ota Pavel, Josef Škvorecký i Jiří Kolář. Opowieści o ich życiu oraz twórczości okazują się nie mniej pasjonujące.

 

„Gdyby nie było Pragi, należałoby ją wymyślić” to motto Praskiego elementarza. Gdy czytamy kolejne strony, utwierdzamy się w przekonaniu, że na całe szczęście nikt nie musi tego miasta wymyślać.

 

Choć tytuł całości może sugerować, że to książka przeznaczona dla początkujących czechofilów, to na świeże informacje ukryte w historii praskich uliczek natrafią także czytelnicy z poziomu zaawansowanego. Co więcej, co bardzo interesujące, co stanowi plus Praskiego elementarza, Aleksander Kaczorowski nie tylko przedstawia fakty, ale także je komentuje oraz wyraża własną opinię.

 

To elementarz, który, gdyby nie istniał, należałoby napisać.

 

 

 

 

© Michał Domagalski

 

 

 

Tytuł: Praski Elementarz

Autor: Kaczorowski Aleksander

Wydawca: Wydawnictwo Czarne

Numer wydania: I (wyd. z 2001 zostało wzbogacone i rozszerzone przez autora)

Data premiery: 2012-09-05

Ilość stron: 224

Rok wydania: 2012

Michał Domagalski

Michał Domagalski premium

40 Poznań/Ostrzeszów
626 artykułów 70 tekstów 2127 komentarzy
Urodził się w Ostrzeszowie w 1982. Publicysta i krytyk. Redaktor prowadzący portalu Wywrota od kwietnia 2015 do października 2016. Jako poeta debiutował w almanachu Połów. Poetyckie debiuty 2014-2015. Mieszka w Poznaniu. Na stronach Biura Literackiego…
Zasłużeni dla serwisu


Dodaj komentarz anonimowo lub zaloguj się
 
Ewa Mańka
Ewa Mańka 11 pazdziernika 2012, 19:29
Recenzja brzmi zachęcająco. :) Szczególnie podoba mi się ten fragment, w którym mowa o krytycznym spojrzeniu na ikony czeskiego pisarstwa. Chociaż sprawa Milana Kundery chyba do dziś wydaje się niejasna. Nie chcę przesadzać ale uważam, że Czesi mają o wiele większy dystans do wielu spraw, którego zdecydowanie brakuje Polakom. Czy to w stosunku do literatury, kanonu, czy też podejścia do życia i spraw z nim związanych. Poza tym cieszę się, że być może dzięki "Praskiemu elementarzowi" kultura czeska zyska nowych fanów. :)
Michał Domagalski
Michał Domagalski 11 pazdziernika 2012, 21:29
" Nie chcę przesadzać ale uważam, że Czesi mają o wiele większy dystans do wielu spraw, którego zdecydowanie brakuje Polakom."

Uważam podobnie, Ero.
przysłano: 7 pazdziernika 2012 (historia)


Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.

Zgłoś obraźliwą treść

Uzasadnij swoje zgłoszenie.

wpisz wiadomość

współpraca